2.3. Tác động của chính sách bảo hiểm đối với bệnh nhân mắc bệnh không lây nhiễm
Áp dụng khung lý thuyết về bảo vệ tài chính vào thực trạng y tế tại Việt Nam, các bằng chứng thực nghiệm phản ánh rõ tác động của bảo hiểm đối với chi tiêu hộ gia đình. Khi đánh giá gánh nặng bệnh tật, nghiên cứu tại khu vực đô thị Hà Nội xác nhận rằng bảo hiểm y tế bắt buộc giúp giảm thiểu chi trả tiền túi và hạ thấp tỷ lệ chi tiêu y tế trên tổng tiêu dùng, thể hiện qua khả năng bảo vệ tài chính cho bệnh nhân tăng huyết áp khám ngoại trú cũng như bệnh nhân đái tháo đường điều trị nội trú (Chula, 2026). Dẫu vậy, hiệu lực phân tán rủi ro chi phí y tế vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện kinh tế và địa bàn sinh sống. Dữ liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long chỉ ra rằng các hộ gia đình từng gặp cú sốc kinh tế hoặc môi trường trong vòng năm năm có nguy cơ rơi vào chi tiêu thảm họa và nghèo hóa cao hơn đáng kể do chi trả tiền túi (DOAJ, 2018). Như vậy, tham gia bảo hiểm y tế là giải pháp thiết yếu nhằm giảm bớt áp lực kinh tế trực tiếp, song cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ để bảo vệ bền vững sinh kế hộ gia đình.