4.1. Harmonisatie, internationale standaarden en behoud van opleidingsidentiteit
Externe kwaliteitsborgingsstelsels vergroten de institutionele transparantie, professionalisering en publieke verantwoording van onderwijsinstellingen binnen het hoger onderwijs (Transformation of Albanian Higher Education Through the Accreditation Process, 2022). Daarnaast stimuleren geformaliseerde accreditatiekaders de inhoudelijke harmonisatie van curricula en de internationale erkenning van kwalificaties, wat de mobiliteit en inzetbaarheid van afgestudeerden op de arbeidsmarkt wezenlijk bevordert (Accreditation and Higher Education, 2022). Tegelijkertijd wijst de onderwijswetenschappelijke literatuur op het reële gevaar dat stringente toezichtkaders leiden tot institutioneel isomorfisme, waarbij opleidingen uniforme beleidsstructuren overnemen ten koste van hun unieke beroepsgerichte identiteit en curriculaire vernieuwingsdrang (Sustaining Higher Education Accreditation Through Institutional Affiliate Mentorship, 2022). Een kritische lacune in het huidige academische debat betreft het diepgaande empirische inzicht in de wijze waarop Nederlandse hogescholen onder het NVAO-regime strategisch balanceren tussen formele beleidsconformiteit en het waarborgen van praktijkgerichte autonomie. Bestaande studies focussen hoofdzakelijk op macroniveaus van stelseltoezicht en formele wetgeving, waardoor de microprocessen van kwaliteitsbeleving, docentbetrokkenheid en curriculaire flexibiliteit binnen specifieke hbo-opleidingen nog onvoldoende zijn onderzocht. De reikwijdte van deze synthese kent evenwel duidelijke theoretische en methodologische beperkingen. Aangezien de geanalyseerde bronnen hoofdzakelijk kwalitatieve gevalsbeschrijvingen en conceptuele modellen uit diverse internationale contexten hanteren, kunnen de getrokken parallellen niet zonder meer rechtstreeks worden geëxtrapoleerd naar alle opleidingen binnen het sterk gedifferentieerde Nederlandse hoger beroepsonderwijs. Daarnaast ontbreken vergelijkende longitudinale gegevens over de langetermijneffecten van accreditatierondes op de feitelijke onderwijskwaliteit. Vervolgonderzoek naar de concrete wisselwerking tussen externe visitatiepanels en interne kwaliteitszorgteams blijft derhalve noodzakelijk om het …