Quyền đất đai và khu công nghiệp

Chế độ pháp lý về quyền sử dụng đất giữ vị trí nền tảng trong chiến lược công nghiệp hóa và thu hút dòng vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng tại các nền kinh tế đang chuyển đổi. Việc hình thành và mở rộng các khu công nghiệp đòi hỏi sự tái phân bổ quỹ đất quy mô lớn, kéo theo những chuyển biến sâu sắc về cấu trúc địa bàn kinh tế, quan hệ lao động và sinh kế cộng đồng [6]. Tuy nhiên, sự vận hành của cơ chế giao đất, cho thuê đất và xác lập quyền tài sản trong không gian công nghiệp vẫn đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn về mặt thể chế [1].

Thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy sự thiếu đồng bộ giữa các quy chuẩn quản lý nhà nước và quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp phát triển hạ tầng. Những bất cập trong việc định danh loại hình đất đai, cơ chế chuyển nhượng dự án gắn liền với quyền sử dụng đất và các hạn chế quyền phái sinh thường dẫn tới sự thiếu minh bạch trên thị trường giao dịch bất động sản công nghiệp [4], [5]. Tình trạng này không chỉ làm gia tăng chi phí giao dịch và nguy cơ tranh chấp pháp lý kéo dài, mà còn tạo ra sự bất định về quyền tài sản đối với các nhà đầu tư thứ cấp [8].

Nghiên cứu này tập trung phân tích có hệ thống cấu trúc quyền đất đai trong khu công nghiệp dưới lăng kính khoa học pháp lý và kinh tế thể chế. Thông qua việc đối sánh các quy phạm hiện hành với thực tiễn chuyển nhượng dự án và sử dụng đất, công trình hướng đến việc nhận diện các khoảng trống lập pháp và đề xuất giải pháp đồng bộ hóa hệ thống pháp luật [1], [4]. Kết quả phân tích cung cấp luận cứ khoa học góp phần nâng cao hiệu lực quản trị tài nguyên đất đai và thúc đẩy môi trường đầu tư công nghiệp minh bạch, bền vững.