Yükseköğretim Kontenjanları ve İşsizlik

Yükseköğretim kurumlarındaki kontenjan artışları ve mezun sayısındaki hızlı yükseliş, modern ekonomilerde emek piyasası dengelerini köklü biçimde dönüştürmektedir. Yükseköğretime erişimin demokratikleşmesi bireysel beşerî sermaye yatırımlarını teşvik ederken, işgücü piyasasının bu hacimdeki mezun kitlesini aynı hızda absorbe edememesi mezun işsizliği ve nitelik uyuşmazlığı gibi yapısal sorunları derinleştirmektedir [1]. Gelişmekte olan ekonomilerde yaşanan kontrolsüz kapasite genişlemesi, mezunların diplomalarına uygun nitelikte istihdam alanlarına erişimini zorlaştırarak işgücü piyasasında şiddetli bir rekabet alanı doğurmaktadır [4].\n\nÜniversite kontenjanlarının belirlenmesinde reel sektörün niteliksel ve niceliksel işgücü talebinin yeterince gözetilmemesi, mezunların diplomalarının gerektirdiği roller yerine daha düşük vasıf gerektiren işlerde istihdam edilmesine ya da uzun süreli işsizlikle karşılaşmasına yol açmaktadır. Teorik ağırlıklı eğitimin pratik mesleki becerilerle desteklenememesi, genç mezunların iş dünyasına entegrasyonunda kritik bir engel teşkil etmektedir [5]. Bu uyumsuzluk yalnızca bireysel düzeyde gelir kaybı yaratmakla kalmayıp, kamusal ve özel eğitim yatırımlarının toplumsal getirisini de aşındırmaktadır [4].\n\nBu çalışma, yükseköğretim kontenjan politikalarının işsizlik ve beceri uyuşmazlığı üzerindeki yansımalarını ikincil veri kaynakları ve ampirik literatür ekseninde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Kuramsal çerçeve ile emek piyasası dinamiklerini bütünleştiren bu inceleme, kontenjan planlamasının piyasa gerçekleriyle uyumlaştırılmasına dönük politika tasarımına metodolojik bir temel sunmaktadır.