2.1. Sosyoekonomik ve Çalışma Koşullarına Bağlı İtici Faktörlerin Değerlendirilmesi
Kamu hastanelerinde görev yapan sağlık personeli açısından göç olgusu, itici ve çekici faktörler kuramı bağlamında ele alındığında, çalışma ortamındaki yapısal, yönetsel ve ekonomik dinamiklerle doğrudan ilişkilidir. Gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere yönelen sağlık işgücü hareketliliği, kaynak ülkelerdeki kamu sağlık kurumlarında hizmete erişim ve adil sunum eşitliğini ciddi biçimde zedelemektedir (W4400297934, 2024). Türkiye özelindeki göç dinamiklerini inceleyen ampirik bulgular; kırılgan ekonomik koşulların, ağır ve yıpratıcı çalışma şartlarının, toplumun mesleğe yönelik olumsuz bakış açısının, siyasal etkenlerin ve mesleki gelişim fırsatlarının yetersizliğinin hemşirelerin göç kararında belirleyici itici unsurlar olduğunu ortaya koymaktadır (W4400297934, 2024). Aynı zamanda kamu sağlık tesislerinde yaşanan mesleki değersizleşme algısı ve meslektaşlar arası kurumsal işbirliğinin zayıflığı, personelin kurumdan ve ülkeden ayrılma eğilimini belirgin biçimde hızlandırmaktadır. Bu durum, salt bireysel bir kariyer tercihi olmayıp kamu sağlık sisteminde kronikleşen personel açığını derinleştiren kritik bir kurumsal risk teşkil etmektedir. Benzer şekilde çok boyutlu kriz koşullarının yaşandığı sağlık sistemlerinde gözlemlenen yaygın hemşire göçü, sunulan bakım kalitesini olumsuz etkilerken kurumda kalan personelin başa çıkma mekanizmalarını ve mesleki iş yükünü de sarsmaktadır (pubmed-41054692, 2025). Kamu hastanelerinde artan hasta yoğunluğu ve yetersiz kadro kapasitesi, kalan çalışanlarda tükenmişliği tetikleyerek hizmet sunumunda sürdürülebilirliği zedeleyen döngüsel bir krize yol açmaktadır. Dolayısıyla kamu hastanelerindeki nitelikli sağlık işgücü kaybını önlemek ve hizmet kalitesini korumak amacıyla, çalışma koşullarını rehabilite eden, özlük haklarını geliştiren ve mesleki aidiyeti güçlendiren insan kaynakları politikalarının ivedilikle hayata geçirilmesi gerekmektedir.