2.2. Geri Ödeme ve İlaç Temini Mekanizmalarının Hizmet Sunumuna Etkileri
Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetleri ile sosyal güvenlik mekanizması arasındaki ilişki, sağlık risklerinin finansmanı ve kurumsal kaynak tahsisinin sürdürülebilirliği ekseninde şekillenmektedir. Sosyal güvenlik sistemlerinde hizmetlerin kesintisiz sürdürülebilmesi ve toplumun tüm kesimlerine ulaştırılabilmesi adına prim gelirlerinin ve risk faktörlerinin dengelenmesi, fon biriktirmeye dayalı kapitalizasyon ya da katkı-yarar esasına dayanan dağıtım yöntemlerinin kurumsal yapısıyla doğrudan bağlantılıdır (crossref-10-20875-makusobed-477514). Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesinde yaşanan finansman açıkları ve bütçe kısıtları, sağlık hizmetlerinin sunumunda uygulanan geri ödeme politikaları ile katkı payı uygulamalarını ve birinci basamak hizmet sunum dinamiklerini doğrudan etkilemektedir (crossref-10-20875-makusobed-477514). Bu kurumsal ve mali dinamikler, aile hekimliği ve bağlı sağlık merkezlerinden yararlanan vatandaşların sisteme erişim düzeyini ve hizmet algısını belirleyen temel bir parametre haline gelmektedir. Kurumun sunduğu sağlık güvencesinin vatandaş nezdindeki karşılığı incelendiğinde, ilaç temini ve harcama geri ödemelerindeki idari işleyişin memnuniyet düzeyini doğrudan biçimlendirdiği görülmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetlerinden yararlanan bireylerin algılarını inceleyen analizler; sağlık hizmetlerinden genel olarak memnun olan, ilaç alım sürecinde ve tedavi harcamalarının geri ödenmesinde sorun yaşamayan bireylerin kuruma yönelik genel memnuniyet düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttığını açıkça ortaya koymaktadır (crossref-10-21441-sosyalguvence-1692278). Bunun yanı sıra katkı payı ödemelerini mali bir külfet veya sorun olarak değerlendirmeyen sigortalılar, sağlık hizmetlerine erişim sürecinde daha yüksek memnuniyet sergilemektedir (crossref-10-21441-sosyalguvence-1692278). Dolayısıyla aile hekimliği uygulamalarında mali yükümlülüklerin dengelenmesi ve geri ödeme mekanizmalarının hasta mağduriyeti yaratmayacak biçimde yürütülmesi, hem birinci basamak sağlık hizmetlerine adil erişimi teminat altına almakta hem de sosyal koruma mekanizmasının kurumsal sürdürülebilirliğini, etkinliğini ve toplumsal meşruiyetini pekiştirmekt…