3.1. Podstawy prawne wtórnego przetwarzania danych do celów badawczych i komercyjnych
Analiza praktyki akademickiej w kontekście wtórnego wykorzystania danych ujawnia istotne napięcia normatywne pomiędzy realizacją misji publicznej a współpracą z otoczeniem zewnętrznym. Tradycyjna wykładnia przepisów europejskich stawia interes publiczny określony w art. 6 ust. 1 lit. e RODO w bezpośredniej opozycji do interesów prywatnych i komercyjnych, co znacząco utrudnia transfer wiedzy oraz tworzenie partnerstw badawczych między sektorem akademickim a rynkiem komercyjnym ("Government-to-Business (G2B) Research Data Sharing and the GDPR", 2021). W doktrynie wskazuje się jednak, że realizacja zadań publicznych uczelni nie wyklucza zbieżności z uzasadnionym interesem podmiotów zewnętrznych, o ile przetwarzanie danych służy generowaniu dobrostanu społecznego ("Government-to-Business (G2B) Research Data Sharing and the GDPR", 2021). Jednocześnie przeniesienie tego problemu na grunt operacyjny unaocznia słabość powszechnie stosowanego mechanizmu indywidualnej zgody na ponowne wykorzystanie informacji. Zgoda bywa nadmiernie obciążona w relacjach asymetrycznych i w dynamicznych strukturach cyfrowych, gdzie bezpieczne udostępnianie zasobów wymaga raczej sektorowych umów o dzieleniu się danymi oraz precyzyjnych gwarancji organizacyjnych ("The DMA and the GDPR: Making Sense of Data Accumulation, Cross-Use and Data Sharing Provisions", 2022). W praktyce uniwersyteckiej oznacza to bezwzględną konieczność odejścia od czysto formalnego i dychotomicznego traktowania celów badawczych oraz komercyjnych. Skuteczna ochrona prywatności przy wtórnym przetwarzaniu danych akademickich nie może polegać wyłącznie na pasywnym zbieraniu oświadczeń woli, lecz wymaga aktywnego wypracowania zintegrowanych procedur Data Governance. Zapewniają one instytucjonalną kontrolę i proporcjonalność transferu wiedzy, efektywnie równoważąc ochronę praw podstawowych osób fizycznych ze strategicznymi wymogami innowacji naukowo-gospodarczych.