3.2. De spanning tussen kwantitatieve prikkels en studentenwelzijn
De praktische bezwaren van WOinActie tegen prestatiegerichte bekostiging sluiten direct aan bij theoretische inzichten over institutionele spanningen en studentenbehoud. Waar beleidsmakers bekostigingsmodellen primair hanteren als instrument voor macro-doelmatigheid en rendement, betoogt de protestbeweging dat deze marktprikkels leiden tot uitholling van het onderwijs en verhoogde uitval. Deze frictie weerspiegelt de analyse van recent onderzoek naar hogeronderwijsbeleid (Reframing Student Dropout as a Systemic Challenge in Indian Higher Education, 2026), waarin uitval wordt geconceptualiseerd als een systemisch fenomeen dat voortvloeit uit botsingen tussen overheids-, markt- en professionele logica's. Wanneer de marktlogica domineert, verschuift de institutionele prioriteit van diepgaande academische vorming naar kwantitatieve studentenaantallen en snelle doorstroom. Deze structurele verschuiving tast de directe leeromgeving aan, met meetbare en nadelige gevolgen voor retentie. Empirisch onderzoek naar omgevingsfactoren toont aan dat percepties van het academische en sociale studiesysteem een substantiële invloed uitoefenen op feitelijke uitval (The Malleability of Higher Education Study Environment Factors and Their Influence on Humanities Student Dropout, 2024). Binnen dit model wegen omgevingsfactoren zwaarder dan individuele achtergrondkenmerken en initiële twijfels van studenten. De structurele onderfinanciering en toegenomen werkdruk waar academici binnen WOinActie tegen ageren, resulteren in grootschaliger onderwijs, afnemend persoonlijk contact en verschraalde begeleiding. Hierdoor raakt de academische integratie van studenten ernstig verstoord. De confrontatie tussen theorie en praktijk maakt zodoende duidelijk dat eenzijdige financiële rendementsprikkels averechts werken: door de pedagogische interactie en ondersteunende infrastructuren te beknotten, vergroten instellingen onbedoeld juist de uitvalrisico's die zij via rendementssturing trachten te beheersen.