Analyse: Multisysteeminteracties en stakeholdercomplexiteit in de energietransitie
De hedendaagse energietransitie overstijgt klassieke sectorale grenzen en vereist een diepgaand inzicht in de veranderende handelingspraktijken en posities van betrokken actoren. Binnen duurzaamheidstransities transformeren actorrollen voortdurend onder invloed van technologische vernieuwing en maatschappelijke druk (Actor Roles and Practices in Energy Transitions, 2022). Deze verschuiving wordt bijzonder zichtbaar op het snijvlak van elektriciteitsvoorziening en transportsystemen, waar een toenemende verwevenheid van beleidsprocessen en stakeholderbelangen ontstaat. Onderzoek naar sectoroverstijgende interacties toont aan dat de participatie van actoren in multisysteembesluitvorming substantieel toeneemt, wat wijst op de consolidatie van geïntegreerde subsystemen zoals elektromobiliteit (New Methodological Approach for Multi-System Actor Analysis: Uk's Energy-Mobility Transition, 2022). Opvallend hierbij is dat de impuls voor deze sectorale convergentie voornamelijk voortkomt uit partijen die oorspronkelijk geworteld zijn in de energiesector, in plaats van actoren uit de mobiliteitssector (New Methodological Approach for Multi-System Actor Analysis: Uk's Energy-Mobility Transition, 2022). Tegelijkertijd brengt de overgang naar duurzame transportsystemen een aanzienlijke stakeholdercomplexiteit met zich mee, waarbij gevestigde regimes en innovatieve nieuwkomers elkaars strategische keuzes beïnvloeden (Identifying Actor and Stakeholder Complexity for Sustainability Transition in the Transportation Sector: A Case Study in Sweden, 2024). Het effectief sturen van deze multisysteemdynamiek vraagt derhalve om beleidsinstrumenten die niet enkel sectorale barrières slechten, maar ook expliciet rekening houden met de uiteenlopende prioriteiten en netwerkposities van de participerende actoren. Zodoende bepalen de interacties tussen energiespelers en aanpalende sectoren in toenemende mate de richting van de algehele transitie.